رباب، ساز اصیل و فراموش شده ایرانی

محمد نسیم خوش نواز نوازنده و استاد موسیقی کشور افغانستان و مقیم ایران معتقد است که رباب ساز سنتی خراسان قدیم و اصیل ایرانی این روزها به بوته فراموشی سپرده شده است.

خوش نواز می گوید بیشتر سازهایی که نوازندگان دو کشور دوست و برادر یعنی ایران و افغانستان می نوازند با هم مشترک  بوده و فرقی ندارد.

این استاد صاحب سبک موسیقی اضافه می کند: که برخی سازها ریشه ایرانی از خراسان قدیم دارد هرچند امروزه فراموش شده اند اما نوازندگان افغان این ساز را یار و همدم خود می دانند.

محمدنسیم خوش نواز ادامه داد: که هر چند نغمه فرهنگی دو کشور ایران و افغانستان خیلی به هم نزدیک است ولی در واقع موسیقی یک زبان بین المللی است که هر کسی در هر کجای دنیا می تواند با نُت های مشترک آن را بنوازد، اما متون و اشعار کمی با هم فرق دارد.

وی اضافه کرد: که نغمه های کشور افغانستان بیشتر نغمه های ایرانی بوده و از لحاظ فرهنگی مردم دو کشور که به نوعی همان اهالی خراسان قدیم هستند؛ بسیار نزدیک و قرابت دارند.

خوش نواز که ساز را از دوران کودکی نزد پدر خود استاد فقید محمد رحیم خوش نواز آموخته است و اکنون در مشهد به تدریس ساز رباب مشغول است، همچنین تصریح کرد:حدود ۲۵ سال است که در ایران زندگی می کنم اما نتوانسته ام در این کشور اقامت بگیرم در حالی که من مانند بسیاری از شهروندان ایرانی رفتار و زندگی می کنم.

این نوازنده موسیقی یادآور شد: از من در بسیاری از برنامه های ملی کشور ایران و حتی شبکه های رادیو و تلویزیونی دعوت می شود اما همکاری در خصوص دریافت اقامت ایرانی برایم صورت نمی گیرد و مجبورم مانند سایر افغان های مقیم ایران هر سال کارت اقامت خود را تمدید کنم.

وی افزود: پشتوانه من برای کار صدا و سیما بود و بعد از سال ها زندگی در ایران این کشور را از خود می دانم و با وجود اینکه کارشناس موسیقی افغان نیز هستم، اداره فرهنگ و ارشاد تنها در زمینه کاری همکاری خوبی با من دارد.

خوش نواز که در کشورهای مختلف از جمله فرانسه، آلمان، هندوستان و پاکستان نیز به اجرای ساز ایرانی رباب پرداخته است در دستگاه های موسیقی مختلف نیز کار نوازندگی انجام داده و در جشنواره بزرگداشت مقام فردوسی که الفت و قرابت بیشتری با آن دارد، بارها ساز خود را به صدا در آورده است.

وی با تاکید بر اینکه ادبیات موسیقی دو کشور ایران و افغانستان به هم نزدیک است، تصریح کرد:من در کشورهای دیگر اجرای برنامه داشته ام و هم اینک یکی از کارگردانان عرصه موسیقی در حال تهیه فیلم از زندگی من است و می خواهد که سازهای موسیقی اصیل افغانستان که رباب به عنوان ساز اصیل ایرانی خراسان قدیم جزو آن است را به مردم دنیا معرفی کند.

این نوازنده موسیقی گلایه هایی نیز داشت و گفت: در استان خراسان امروزی متاسفانه اجرای موسیقی بسیار محدود است و ما در سالن های کوچک که صدابرداری های بسیار بدی دارد، به اجرای برنامه می پردازیم و از سوی دیگر در حالی که از من به عنوان کارشناس موسیقی یاد می شود، اما در اجراها بین من و سایر نوازندگان ایرانی تبعیض قائل می شوند.

وی گفت: در تاجیکستان ساز افغان حرف اول را می زند اما در ایران ساز رباب به عنوان ساز اصیل ایرانی هنوز هم به گوش مردم آشنا نیست و من با اجراهای خود به دنبال آن هستم که ایرانیان را با ساز خودشان آشنا کنم.

وی ادامه داد: ساز شش تار ایرانی به علت بی توجهی در ایران، در افغانستان به نام عبدالرحمان به ثبت رسیده و شش تار در ایران به دوتار تبدیل شده است و این مساله ناراحت کننده است و ساز رباب هم به علت رفت و آمد بین ایران و افغانستان در آن سوی مرزهای ایران ماند و امروز به نام افغانستان ثبت شده و در این کشور رشد کرده است.

خوش نواز معتقد است؛ باید شرایطی فراهم شود تا در ایران اساتید فن و آشنا به سازهای اصیل ایرانی آموزشگاه های تخصصی ایجاد کرده و سازهای سنتی ایرانی هر چه بیشتر معرفی شود و این خود باعث خواهد شد تا طرفداران این سازها بیشتر از سازهای مدرن و امروزی شوند.

وی گفت: ساز رباب ساز مولانا بوده اما در خطه او فراموش شده است از سوی دیگر از کشورهای مختلف دنیا مانند اسپانیا، آلمان و هلند پیگیر هستند که این سازها را به آنها آموزش دهیم و برای خودشان به ثبت برسانند و این یک احساس خطر در عرصه موسیقی است.

وی ابراز نگرانی کرد که به علت برخی بی توجهی ها امروز موسیقی اصیل شرقی رو به نابودی و موسیقی غربی در حال جایگزین شدن است.

خوش نواز ادامه داد: امروز در خیلی از شهرهای ایران اجازه اجرای موسیقی حتی سنتی هم نمی دهند و در برخی از شهرها هم که مجوز می دهند، موسیقی پاپ و یا همان غربی از موسیقی اصیل و سنتی پیشی گرفته و شوربختانه به دلیل همین سیاست های غلط طرفداران بی شماری هم پیدا کرده است.

وی با بیان اینکه رباب ساز و آواز سعدی، حافظ و مولانا است، به استقبال مردم استان گلستان از کنسرت خود اشاره کرد و گفت:اهالی این دیار موسیقی را می فهمند و باید به وجود چنین فضایی افتخار کرد ضمن اینکه در برخی مناطق همچون مشهد با   وجود پتانسیل های بالا، فضای کار و فعالیت وجود ندارد.

منبع :  ایرنا

2 پاسخ
  1. سیدسجادحسینی
    سیدسجادحسینی میگوید :

    سلام
    شما از محل تدریس استاد نسیم خوشنواز اطلاعی دارید؟
    اگر اطلاعی هست لطف کنید اگر زحمتی نیس در ایمیل من ذکر کنید چون من از طرف چندین نفر دارم سوال میپرسم
    موفق و پیروز باشید

    پاسخ دادن

دیدگاه خود را ثبت کنید

مایل به شرکت در بحث هستید؟
در صورت تمایل مشارکت کنید!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *